Modern Shravan Kumar : ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ ਆਸਥਾ, ਗੰਗਾਜਲ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਹਰਿਦੁਆਰ ਤੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਨੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭਾਵੁਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਾਪੁੜ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਨੂੰਹ ਆਪਣੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸੱਸ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਕਾਂਵੜ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਹਰਿਦੁਆਰ ਤੋਂ ਹਾਪੁੜ ਤੱਕ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਭਰੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਮੈਂਬਰ, ਨਿੱਕੀ ਪੋਤੀ ਵੀ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਾਥ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਯਾਤਰਾ ਮਾਰਗ ਤੱਕ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਚਰਚਾ ਸ਼ਰਧਾ, ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸੱਸ ਦੀ ਅਧੂਰੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਨੂੰਹ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਆਪਣਾ ਸੰਕਲਪ
ਹਾਪੁੜ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਊਸ਼ਾ ਦੇਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗੰਗਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਸੀ ਪਰ ਵੱਧ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੰਨੀ ਲੰਮੀ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੂੰਹ ਪਿੰਕੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਲਈ।
ਪਿੰਕੀ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਹਰਿਦੁਆਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਕੀ ਪੌੜੀ ‘ਤੇ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਕਾਂਵੜ ਵਿੱਚ ਊਸ਼ਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਹਰਿਦੁਆਰ ਤੋਂ ਹਾਪੁੜ ਤੱਕ ਦੀ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
“ਸੱਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੌਭਾਗ ਹੈ”
ਪਿੰਕੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਬੋਝ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੌਭਾਗ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਤਿਆਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ।
ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਜਾਂ ਰਾਹਗੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਨੂੰ ਕਾਂਵੜ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਰੁਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੰਕੀ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਰਵਣ ਕੁਮਾਰ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨਿੱਕੀ ਪੋਤੀ ਰਾਧਾ ਨੇ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮਿਸਾਲ
ਇਸ ਪੂਰੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਵੁਕ ਪੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਮੈਂਬਰ ਰਾਧਾ ਹੈ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਜੁਟੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਦੇ ਉਹ ਕਾਂਵੜ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਦਾ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਭਾਵਨਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਰਾਧਾ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਸੰਸਕਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤਿਤਵ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਿਖਾਰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ
ਹਰਿਦੁਆਰ ਤੋਂ ਹਾਪੁੜ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਲੋਕ ਇਸ ਵਿਲੱਖਣ ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਰੁਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤਸਵੀਰਾਂ ਖਿੱਚਵਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕਈ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਯਾਤਰਾ ਮਾਰਗ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਗੰਗਾਜਲ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸੇਵਾ, ਤਿਆਗ, ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਵੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਕੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਰਾਧਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਹਾਰ ਨਾਲ ਇਸ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਤਸਵੀਰ
ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਦੂਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਮਿਸਾਲ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ।
ਇੱਕ ਨੂੰਹ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਨੂੰ ਕਾਂਵੜ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਪੋਤੀ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਦੀ ਹਰ ਕਦਮ ‘ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਪਿਆਰ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਹਰਿਦੁਆਰ ਤੋਂ ਹਾਪੁੜ ਤੱਕ ਦੀ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੇਵਾ, ਕਰੁਣਾ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
