Republic Day 2026: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਫੌਜਾਂ ਕਰਤੱਵ ਮਾਰਗ (ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜਪਥ) ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗ ਝਾਕੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਕਰਤੱਵ ਮਾਰਗ ‘ਤੇ ਝਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਝਾਕੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਝਾਕੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ 26 ਜਨਵਰੀ ਲਈ ਝਾਕੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਿਯਮ ਕੀ ਹਨ, ਇਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਕੌਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਸਾਲ 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਰਤੱਵ ਪੱਥ ‘ਤੇ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਝਾਕੀਆਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਝਾਕੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੀ ਪਰੇਡ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਝਾਕੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਲਈ ਝਾਕੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਕੀ ਥੀਮ (ਵਿਸ਼ਾ) ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ 2026 ਦੀ ਪਰੇਡ ਥੀਮ
ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਥੀਮ ਬਹੁਤ ਖ਼ਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ:
ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਾ ਮੰਤਰ – ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ
ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਮੰਤਰ – ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ
ਇਸ ਸਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਾਰੀਆਂ ਝਾਕੀਆਂ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੀਆਂ।
ਝਾਕੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਝਾਕੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਲੰਬੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਝਾਕੀਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲਾ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ: ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ, ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਥੀਮ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਕੈਚ ਜਾਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਭੇਜਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਖ਼ਤ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ: ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਭੇਜਣ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਬੁਨਿਆਦੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-
ਇਸ ਸਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ, ਸਿਰਫ਼ ‘ਈਕੋ-ਫ੍ਰੈਂਡਲੀ’ (ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ) ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਝਾਕੀ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਲੋਗੋ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਸਕਦੇ, ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜ ਜਾਂ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਨਾਮ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਕਮੇਟੀ
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ ਕਲਾ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਪੇਂਟਿੰਗ, ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ, ਸੰਗੀਤ, ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਝਾਕੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ: ਪੈਨਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ: ਜਦੋਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਝਾਕੀ ਦਾ ਇੱਕ 3D ਮਾਡਲ ਪੈਨਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਐਕਸਪਰਟ (ਮਾਹਿਰ) ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਝਾਕੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿਸਕੁਆਲੀਫਾਈ (ਅਯੋਗ) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕੋਈ ਝਾਕੀ ਕਰਤੱਵ ਪੱਥ ‘ਤੇ ਪਰੇਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
